C
C
Wg DIN 51517, część 1: oznaczenie możliwości stosowania jako olej smarowyCL
Wg DIN 51517, część 2: oznaczenie możliwości stosowania jako olej obiegowy (= olej C plus dodatki antykorozyjne)CLP
Wg DIN 51517, część 3: oznaczenie możliwości stosowania jako przemysłowy olej przekładniowy (= olej CL plus dodatki EP)D
DIN 51502
Celem tej normy jest jednolite znakowanie smarów standardowych w oparciu o system liter kodowych i prostych symboli graficznych. Znakowanie dotyczy między innymi rodzaju smaru, jego lepkości, konsystencji oraz temperatury użytkowania. Możliwości znakowania smarów specjalnych wg DIN 51502 są jednak ograniczone.Docieranie
Wygładzanie chropowatości powierzchni w przypadku nowych par powierzchni ślizgowychDodatek
Dodatek do smarów, produktów chroniących przed korozją i produktów konserwacyjnych w celu uzyskania lepszych właściwości produktuDVGW
Deutscher Verein des Gas- und Wasserfaches (Niemieckie Zrzeszenie Przedsiębiorstw Branży Gazowej i Wodociągowej)F
FDA
Krajowy amerykański urząd do spraw artykułów spożywczych i leków ("Food and Drug Administartion")G
Grubość warstwy
Ma decydujący wpływ na trwałość ochrony antykorozyjnej. Zależnie od rodzaju warstwy ochronnej stosowane są różne metody pomiarowe, podające grubość warstwy w μm.H
H
Wg DIN 51524, część 1: oznaczenie możliwości stosowania jako olej hydraulicznyHL
DIN 51524, część 2: oznaczenie możliwości stosowania jako standardowy olej hydrauliczny (= olej H plus dodatki antykorozyjne)HLP
DIN 51524, część 3: oznaczenie możliwości stosowania jako wysokowydajny olej hydrauliczny (= olej HL plus dodatki EP)I
ISO
International Standardization Organisation (międzynarodowa organizacja normalizacji)K
Klasyfikacja NSF
Smary, które mają strukturę zgodną z uznaną na całym świecie pozytywną listą amerykańskiej Food and Drug Administration (FDA), są publikowane pod numerem rejestracyjnym NSF po przeprowadzeniu odpowiednich badań przez National Sanitation Foundation. Klasyfikacja H1 oznacza przy tym smary, które można stosować, gdy kontakt z żywnością nie może zostać wykluczony technicznie. Klasyfikacja H2 obowiązuje dla smarów, które można stosować, gdy kontakt z żywnością jest wykluczony technicznie.Konsystencja
W przypadku smarów stałych konsystencja stanowi parametr wytrzymałości. Wg DIN 2137 jest ona mierzona jako głębokość penetracji przez znormalizowany stożek. Klasyfikacja wg NLGI (DIN 51818) sięga od bardzo miękkich (klasa 000) do bardzo twardych (klasa 6). Standardowe smary stałe odpowiadają z reguły klasie NLGI 2.Korozja
Reakcja metalu z czynnikami z jego otoczenia, powodująca zmianę i pogorszenie działania elementu konstrukcyjnegoKorozja cierna
Korozja występująca w połączeniach pasowanych, poddanych drganiom z mikroruchami ciernymi.Natychmiastowa korozja ścieranych cząsteczek stali.
KTW
Dopuszczenie tworzyw sztucznych do zastosowań w systemach wody pitnejL
Lepkość
Lepkość określa właściwość cieczy, polegającą na powodowaniu oporu dla przepływu na skutek tarcia wewnętrznego w cieczy. Najważniejszym czynnikiem wpływu na lepkość jest temperatura. Wraz ze wzrostem temperatury spada lepkość i na odwrót. Podział na klasy lepkości przebiega wg DIN 51519. Im większa ta liczba, tym bardziej lepka jest ciecz.LGA
Landesgewerbeanstalt Nürnberg (Krajowy Instytut Rzemiosła w Norymberdze) z Instytutem Chemii Artykułów SpożywczychM
Metale ciężkie
Wszystkie metale o gęstości powyżej 5 g/cm³MoS2
Wzór chemiczny disiarczku molibdenu (minerał molibdenit)Mox-Active
Zawarty w smarach Mox-Active (zarejestrowany znak towarowy OKS) umożliwia wygładzenie chropowatych powierzchni metali, powodując w ten sposób bardzo skuteczne trybologicznie uszlachetnienie powierzchni. Znacznie skraca to okresy docierania oraz poważnie redukuje tarcie i zużycie.N
Nierównomierny poślizg (Stick Slip)
Występuje przy niewystarczającym działaniu antyadhezyjnym smaru, gdyż tarcie początkowe jest wyższe od tarcia ruchowego.NLGI
National Lubricating Grease Institute (USA)O
Oddzielanie oleju
Separacja oleju w procentach wagowych jest mierzona wg DIN 51817, przy czym badany smar jest poddawany działaniu ciśnienia i temperatury.Odporność na utlenianie
Odporność smaru na utlenianie jest miarą odporności na reakcje z czystym tlenem. Zgodnie z DIN 51808 smar jest poddawany zwiększonemu ciśnieniu w atmosferze tlenowej przez określony czas (np. 100 godzin) i w określonej temperaturze (np. +99°C lub +160°C). Wynikiem badania jest spadek ciśnienia tlenu, wyrażony w Pa (Pascal), jako miara utlenienia.Olej bazowy
Ciecz nośna dla past, smarów i olejówOlej wazelinowy
Parafinowy olej mineralny, wysokofarinfowany, aby usunąć niestabilne składniki.Oleje silikonowe
Są wytwarzane metodami syntetycznymi. Mają bardzo dobrą zależność lepkości od temperatury, są odporne na niskie i wysokie temperatury oraz na starzenie. Doskonałe właściwości antyadhezyjne. Bardzo dobry smar do tworzyw sztucznych i elastomerów. Oznaczenia, takie jak polidimetylosiloksan czy polifenylometylosiloksan, informują o strukturze grup molekularnych.Oleje syntetyczne
W przeciwieństwie do olejów naturalnych, czyli olejów mineralnych, roślinnych i zwierzęcych, są to oleje produkowane za pomocą procesów chemicznych. Pozwala to na osiągnięcie określonych zalet, na przykład niewielkiej tendencji do koksowania, niska temperatura krzepnięcia, dobra odporność na chemikalia i często doskonałe właściwości lepkości w funkcji temperatury. Jako baza smarów stosowane są między innymi węglowodory syntetyczne, estry, poliglikole, oleje fluorowane i oleje silikonowe.P
Penetracja
Wymiar dla oznaczania konsystencji smarówPodatność na biodegradację
Rozkład substancji przez mikroorganizmyProces SKF-EMCOR
Proces pomiarowy, stosowany do oceny antykorozyjnych właściwości smarów do łożysk tocznych. Do smaru dodawana jest woda, a następnie taka mieszanina poddawana jest badaniu pod kątem korozji w kulkowych łożyskach wahliwych przez określony czas, przy określonej prędkości obrotowej oraz ze zdefiniowanymi okresami przestoju, zgodnie z DIN 51802. Jeżeli po oględzinach badanych łożysk nie zostanie stwierdzona korozja, to stopień korozji wynosi 0. Przy bardzo silnej korozji maksymalny stopień wynosi 5.Przekładniowe stanowisko testowe FZG
Za pomocą przekładniowego stanowiska testowego FZG można badać oleje i smary pod kątem ich przydatności do smarowania przekładni zamkniętych. Zużycie jest mierzone po każdym progu obciążenia, a jako wynik podawane jest tzw. "obciążenie niszczące". Metoda badawcza jest opisana w normie DIN 51 354.R
Rozpuszczalniki
Ciecze, rozpuszczające inne substancje bez występowania zmian chemicznychRT
Skrót od niemieckiego Raumtemperatur, czyli temperatury pomieszczenia; zdefiniowanej wg DIN 50014 = +23°C przy wilgotności względnej powietrza 50 %S
Smar do niskich temperatur
Smar przeznaczony do ciągłego zastosowania w temperaturze poniżej -20°C.Smar do wysokich temperatur
Tak zwane smary HT nadają się do zastosowań ciągłych w temperaturze powyżej +140°CSmar kompleksowy
Posiada zagęszczacz w postaci mydeł na bazie metali z różnymi kwasami, co zapewnia wyższą temperaturę kroplenia w porównaniuze smarami, zagęszczanymi mydłami zwykłymi.
Smarowanie awaryjne
Jest zapewniane przez suche materiały smarujące, jeżeli w przypadku innych smarów lub olejów wystąpi niewystarczające smarowanie.Smarowanie hydrodynamiczne
Współpracujące powierzchnie ślizgowe są przy tym całkowicie oddzielane od siebie przez warstwę ciekłego smaru.Smary EP
Smary z dodatkami wysokociśnieniowymi ("Extreme Pressure") w celu polepszenia obciążalności ciśnieniowej i właściwości ochrony przed zużyciem.Starzenie
Chemiczne zmiany substancji pod wpływem ciepła, światła i tlenu w okresie eksploatacjiStraty na skutek parowania
Mają one znaczenie zwłaszcza przy smarach do wysokich temperatur. Zgodnie z DIN 58397 smar jest badany przez określony czas w wysokiej temperaturze. Utrata oleju przez parowanie, wyrażona w procentach wagowych, powinna być możliwie mała.Synergizm
Pozytywne współdziałanie kilku elementów, w przypadku których zamiast sumowania właściwości występuje ich wzmacnianie.T
Tarcie gwintu
Tarcie gwintu jest oznaczane na stanowisku kontroli śrub. Zgodnie z DIN 946 współczynnik tarcia µ połączenia śrubowego jest oznaczany podczas dokręcania śrub i nakrętek. Należy podać wymiary gwintu, materiał i rodzaj powierzchni.Tarcie półpłynne
Stan smarowania, w przypadku którego występuje zarówno tarcie ciał stałych, jak i smarowanie hydrodynamiczneTemperatura kroplenia
Temperatura kroplenia oznacza w przypadku smaru stałego tę temperaturę, przy której zagęszczacz smaru nie jest już w stanie wiązać oleju bazowego i smar zgodnie z warunkami badania DIN 2176 wypływa przez otwór smarowniczki.Temperatura krzepnięcia
Temperatura krzepnięcia oleju jest mierzona zgodnie z DIN ISO 3016. Jest ona o kilka stopni Celsjusza niższa od zalecanej najniższej temperatury roboczej.Temperatura zapłonu
W przypadku palnych cieczy temperatura zapłonu to wielkość pomiarowa, umożliwiająca oszacowanie zagrożenia pożarowego. W zależności od rodzaju produktu i wysokości oczekiwanej temperatury zapłonu najczęściej stosowanymi metodami pomiaru są metoda zamkniętego tygla (wg DIN 51755) lub otwartego tygla (wg DIN ISO 2592).Test pasowania wtłaczanego
Ten test informuje o zachowaniu i przyczepności suchych materiałów smarujących przy bardzo wysokim ciśnieniu i niskiej prędkości poślizgu. Mierzony jest współczynnik tarcia μ oraz dokonywane jest sprawdzenie, czy występuje poślizg nierównomierny (Stick-Slip). Obydwa wyniki są ważne przy zastosowaniach do prac montażowych (np. przy produkcji dociskowej) lub w przypadku torów ślizgowych i prowadnic (np. w obrabiarkach).Test skraplanej wody
Ten test to jedna z wielu metod badawczych do oceny warstwy ochronnej przy wpływach korozyjnych (DIN 50017 - woda skroplona, temperatura, zmienny klimat) i opisuje proces badania w komorze klimatycznej przy zmiennym klimacie. Wynikiem badania jest liczba godzin aż do wystąpienia oznak korozji.Test urządzeniem typu "Lubrimeter"
to urządzenie badawcze, pozwalające na pomiar współczynnika tarcia, zużycia i temperatury roboczej smarów przy zmiennych obciążeniach i prędkościach poślizgu przy różnych materiałach i przez określony czas.Test VKA
Aparat czterokulowy jest przyrządem pomiarowym dla smarów, który znajduje zastosowanie przy dużych naciskach jednostkowych na powierzchnię w obszarze tarcia półpłynnego. Wg DIN 51350 aparat czterokulowy (VKA) składa się z wirującej kuli ruchowej, podpartej na trzech kulach nieruchomych. Podczas badania maksymalnej zdolności do przejmowania obciążenia przez smar na kulę ruchomą wywierana jest siła kontrolna, która ulega stopniowemu zwiększaniu aż do momentu, gdy na skutek ciepła tarcia nastąpi zespawanie systemu czterech kul. W innym teście VKA wyznaczany jest współczynnik zużycia smaru w zdefiniowanych warunkach testowych (siła kontrolna, prędkość, czas).U
USDA
United States Department of Agriculture (= ministerstwo rolnictwa USA)V
VCI
Inhibitor fazy parowej (Volatile Corrosion Inhibitor) to dodatek antykorozyjny, nieszkodliwy dla środowiska.VG
Skrót angielskiego pojęcia Viscosity Grade, czyli zakresu lepkości smarów.W
Wartość DN
Wartość DN lub współczynnik obrotów jest empiryczną wartością orientacyjną, która informuje do jakiej maksymalnej prędkości obrotowej smar może być stosowany w łożysku tocznym. Wartość DN bazuje zasadniczo na średniej średnicy łożyska (D+d)/2, zależy jednak w bardzo dużym stopniu od typu danego łożyska wzgl. konstrukcji łożyska.Współczynnik tarcia µ
Współczynnik tarcia lub współczynnik przyczepnościZ
Zachowanie przy zrywaniu
Stosunek momentu odkręcania do momentu dokręcania. Jest oznaczany dla wysokotemperaturowych past do śrub przez dokręcenie śrub M10 lub M12 z materiału A2-70 momentem 40 Nm lub 70 Nm i poddaniu działaniu temperatury w zakresie od +200°C do +650°C przez czas 100 godzin.Zatarcie
Do zatarcia dochodzi w przypadku przerwania warstewki smaru, pociągającego za sobą zespawania szczytów chropowatości współpracujących powierzchni.Zmydlanie
Proces zagęszczania olejów bazowych do postaci smarów przez reakcję wodorotlenków metali (Li, Ca, Al, Ba) z kwasami (preferowane są kwasy tłuszczowe).A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z